12. May Laida story. Silent Voices
May was born in Mauritius, in a quiet village called Bobassa. Her mum died when she was seven so she grew up with her grandmother. She got married at just 17 and travelled to the UK to begin her new life, but returned home many times, taking her children to learn their roots.
“my family is still poor, living in a bungalow… we don't come from two story houses with washing machine and all. I show them in the river where people still washing. I show them how I was growing up, so they appreciate it then, they know the culture”.
When she retired and her husband passed away, May was lost but then discovered Age Alive “I took to them and they took to me. And I'm still here now! Take me places I haven't been. Cause we never had chance to go anywhere when the kids were in school. [I’m] very grateful because I didn't know those places existed, coming here at such a young age, and now I've seen a bit of life, I think, a bit of fun as well. It's a new experience to me… being able to start on my own feet now.”
Welsh:
Ganwyd May ym Mauritius, mewn pentref tawel o'r enw Bobassa. Bu farw ei mam pan oedd hi’n saith oed felly ei mam-gu a’i magodd. Priododd yn 17 oed a theithio wedyn i'r DU i ddechrau ei bywyd newydd, ond dychwelodd adref lawer gwaith, gan fynd â'i phlant yn ôl i ddysgu am eu gwreiddiau.
“Mae fy nheulu yn dal i fod yn dlawd, ac yn byw mewn byngalo... dydyn ni ddim yn dod o dai deulawr gyda pheiriant golchi a phopeth. Rwy'n dangos iddyn nhw’r afon lle mae pobl golchi hyd yn oed erbyn hyn. Rwy'n dangos iddyn nhw sut roeddwn i wedi tyfu i fyny, fel bod nhw'n gwerthfawrogi pethau wedyn, maen nhw'n nabod y diwylliant”.
Pan ymddeolodd hi, a bu farw ei gŵr, roedd May ar goll. Ond wedyn, gwnaeth hi ddarganfod Age Alive: “Roeddwn i’n hoffi nhw’n syth, a nhw fi!”. Ac ‘dw i yma o hyd! Maen nhw’n mynd â fi i leoedd ‘dw i heb fod iddyn nhw. Achos doedden ni ddim yn cael cyfle i fynd i unman pan oedd y plant yn yr ysgol. [Rwy'n] ddiolchgar iawn oherwydd doeddwn i ddim yn gwybod bod y lleoedd hynny'n bodoli, oherwydd fy mod wedi dod yma mor ifanc, a nawr rydw i wedi gweld ychydig o fywyd, dwi'n meddwl, ychydig o hwyl hefyd.
Mae'n brofiad newydd i mi... gallu sefyll ar fy ngwadnau fy hun nawr.”
Urdu:
مے موریشس میں پیدا ہوئیں، ایک خاموش گاؤں جس کا نام بوباسا تھا۔ ان کی ماں کی موت ان کے ساتھ ہو گئی تھی جب وہ سات سال کی تھیں، لہذا وہ اپنی دادی کے ساتھ بڑی ہوئیں۔ وہ صرف سترہ سال کی تھیں جب شادی ہو گئی اور انہوں نے نئی زندگی شروع کرنے کے لئے برطانیہ کی سفر کی، مگر بار بار وطن واپس آئیں اپنے بچوں کو اپنی جڑوں سکھانے کے لئے۔
"میری فیملی اب بھی غریب ہے، بنگلے میں رہتے ہیں۔ ہم دو منزل والے گھروں سے نہیں آتے، جہاز لوڈنے اور اس طرح کے سب کچھ نہیں ہوتا۔ میں انہیں ندی میں دھونے والوں کو دکھاتی ہوں۔ میں انہیں دکھاتی ہوں کہ میں کیسے بڑھ رہی تھی، تاکہ وہ اس کو قدر کریں، انہیں معاشرت کا علم ہو۔"
جب ان کا ریٹائرمنٹ ہوا اور ان کا شوہر وفات پاگیا، تو مئے گم ہوگئیں لیکن بعد میں عمر کی گھڑی پاگی "مجھے ان پر آگئی اور انہوں نے بھی مجھے قبول کیا۔ اور میں اب بھی یہاں ہوں! مجھے ان جگہوں پر لے جائیں جہاں میں نے کبھی نہیں گیا۔ کیونکہ ہم کبھی اپنے بچوں کی اسکول میں تھے، اور وہاں جانے کا کوئی موقع نہیں ملا۔ بہت شکریہ کہ مجھے نہیں پتہ تھا کہ وہاں ایسی جگہیں بھی ہیں، اتنی کم عمر میں یہاں آ کر اب میں نے زندگی کا تھوڑا سا حصہ دیکھا ہے، میں سوچتی ہوں، مزید مذاق بھی۔ یہ میرے لئے ایک نیا تجربہ ہے... اب اپنے پاؤں پر کھڑا ہونا ممکن ہے۔"
More stories with these tags
Contact Us
To request take down or report racist, offensive or otherwise harmful content.
You must be logged in to leave a comment